เอกสารประกอบการเรียน

เรื่อง   ถอดความจากคำประพันธ์

 

หลักการถอดคำประพันธ์

            . อ่านข้อความนั้นให้จบ  จับใจความให้ถูกต้องว่าข้อความตอนนั้นกล่าวถึงอะไร   และรู้ต่อไปว่าข้อความนั้นมีเรื่องละเอียดเป็นประการใด

            . คำศัพท์ต่างๆ ต้องหาคำสามัญที่มีความหมายตรงกันมาแทน ถ้าเป็นกาพย์กลอนต้องเพิ่มคำที่เว้นให้เติมความ   เพราะตามธรรมดาภาษากาพย์กลอนมักจะเว้นคำบางคำ  หรือบางอย่างในฐานะเข้าใจกันเอง

            . การถอดคำศัพท์ไม่ใช่อธิบายความ  จึงต้องเขียนให้ตรงกับความเดิม  อย่าเพิ่มความใหม่หรือเรื่องใหม่ให้เกินไปจากต้อนเรื่องเดิม  ในบางกรณีอาจต้องขยายความหรือตัดความ  เห็นว่าความเดิมกล่าวไว้ไม่ชัดเจนบ้าง  กล่าวซ้ำกล่าวเกินบ้าง ดังนั้นเวลาถอดต้องนึกถึงความจำเป็นว่าควรจะขยายความเพื่อให้เกิดความชัดเจนหรือไม่

            . ต้องถอดความให้ได้ลักษณะเดิมของคำประพันธ์นั้นๆ   กล่าวคือ ถ้าเป็นบทกวีที่แสดงความศักดิ์สิทธิ์  ความอาลัย ความรัก ฯลฯ ต้องให้ข้อความนั้นแสดงลักษณะเช่นนั้นด้วย

            . ไม่อาจหาคำใด  ที่มีความหมายดีและตรงกับคำในบทเดิมก็ให้ใช้คำในบทเดิม

           . ถ้าบทประพันธ์เป็นร้อยแก้ว  ที่มีประโยคซับซ้อนยืดยาว ต้องพยายามแยกประโยคนั้นออกเป็นประโยคง่ายๆ คือ พยายามใช้เอกรรถประโยค (ประโยคความเดียว)

            . ถ้าในบทประพันธ์ใช้สรรพนามบุรุษที่ ๑,๒ หรือ๓ ในบทที่ถูกถอดให้คงใช้สรรพนามตามเดิม

            . ควรลำดับเนื้อความตามบทเดิม  อย่าสลับความเป็นอย่างอื่น  เว้นแต่ในการสลับนั้นจะช่วยให้อ่านเข้าใจดีขึ้น

           ๙. ถ้าบทประพันธ์ใด มีโวหารภาพพจน์ที่ยากแก่การเข้าใจควรหาโวหาร  ที่มีความหมายคล้ายกัน แต่อ่านเข้าใจง่ายแทน มิฉะนั้นก็ใช้ข้อความตรงไปตรงมา แทนที่จะกล่าวเป็นโวหาร

ตัวอย่าง

           "จอมสงฆ์ฟังซั้นขาน   พระราชสมภารมีชัย   ใดทวยบาทมูลิกา   ต้องอาชญายินแหนง  ตรัสแสดงโดยดับ...."

ถอดความ   สมเด็จพระราชาคณะได้ฟังพระราชดำรัส  แล้วถวายพระพรว่า พระราชสมภารเจ้ามีชัยชนะแก่ข้าศึก  เหตุไฉนบรรดาข้าทูลละอองธุลีพระบาทจึงต้องได้รับพระอาญา   อาตมายังมีความสงสัยอยู่...."

ตัวอย่าง

                                             ยามจนคนเคียดแค้น        ชิงชัง

                                  ยามมั่งมีคนประนัง                     นอบน้อม

                                  เฉกพฤกษ์ดกนกหวัง                   เวียนสู่  เสมอนา

                                  ปางหมดผลนกพร้อม                  พรากสิ้นบินหนี

ถอดความ     ในคราวจนย่อมมีแต่คนเกลียดชัง  คราวร่ำรวยย่อมมีคนพากันมานอบน้อม  เช่น   เดียวกับต้นไม้ที่มีผลดก   นกย่อมพากันมาสู่อยู่เสมอ  เมื่อหมดผลแล้วนกจะพร้อมใจกันบินหนีไป

 

สรุปหลักการถอดคำประพันธ์

) ต้องรู้ที่มาของคำประพันธ์นั้นๆ

) พยายามทำความเข้าใจในคำประพันธ์นั้นๆ  ให้แจ่มแจ้ง

) ถอดใจความของคำประพันธ์ออกเป็นร้อยแก้วให้สละสลวย

) ถอดใจความให้ใกล้เคียงกับของเดิม  ไม่ควรขยายความโดยไม่จำเป็น